Mahmud Efendi Hazretleri 1927’de Trabzon vil\u00e2yetinin Of kazas\u0131n\u0131n Mi\u00e7o (Tav\u015fanl\u0131) k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnyaya gelmi\u015ftir. Babas\u0131 Mustafa o\u011flu Ali Efendi ile annesi Tufan k\u0131z\u0131 F\u00e2t\u0131ma Han\u0131mefendi, takva ile maruf muhterem kimseler idiler.<\/p>\n\n\n\n
Ali Efendi k\u00f6y\u00fcn camisinde imaml\u0131k yapar, ayn\u0131 zamanda kendi tarlas\u0131nda da ziraatla me\u015fgul olurdu. Tarlas\u0131 c\u00e2miye uzak olmas\u0131na ra\u011fmen vazifesini hi\u00e7 aksatmaz, mutlaka c\u00e2miye gelir, ezan okur ve namaz\u0131 k\u0131ld\u0131r\u0131rd\u0131. Bazen k\u00f6yl\u00fcler ziraatla me\u015fgul olduklar\u0131ndan c\u00e2miye gelemezler, Ali Efendi namaz\u0131 tek ba\u015f\u0131na k\u0131lmak zorunda kalaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi halde i\u015fini b\u0131rak\u0131r, yine de namaz\u0131n\u0131 c\u00e2mide k\u0131lard\u0131. Ali Efendi ibadetine d\u00fc\u015fk\u00fcn, \u00e7ok\u00e7a Kur’\u00e2n okuyan kanaat ehli bir kimse idi. 1954 senesinde zorluklarla biriktirdi\u011fi paras\u0131yla hacca gitti ve Mekke-i M\u00fckerreme’de rahats\u0131zlanarak vefat edip Cennet\u00fc’l-Muall\u00e2’da, daha \u00f6nce orada vefat etmi\u015f bulunan babas\u0131 Mustafa Efendi’nin yak\u0131n\u0131na defnedildi.<\/p>\n\n\n\n
Annesi F\u00e2t\u0131ma Han\u0131m kul haklar\u0131na \u00e7ok dikkat ederdi. \u0130neklerini meraya g\u00f6t\u00fcr\u00fcrken kimsenin bah\u00e7esinden otlamas\u0131n diye a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 ba\u011flard\u0131. Kazara bir ine\u011fi ba\u015fkas\u0131n\u0131n bah\u00e7esinden otlayacak olsa hemen sahibinden helallik ister ve o inekten sa\u011fd\u0131\u011f\u0131 s\u00fct\u00fcn tamam\u0131n\u0131 bah\u00e7e sahibine verirdi.<\/p>\n\n\n\n
\u0130LME BA\u015eLAMASI, HOCALARI VE \u0130CAZET\u0130<\/p>\n\n\n\n
Mahmud Efendi Hazretleri alt\u0131 ya\u015f\u0131ndayken haf\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 babas\u0131 ve annesinde yapt\u0131. Ailesinin ve yeti\u015fti\u011fi \u00e7evrenin dindarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da etkisiyle k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015f\u0131na ra\u011fmen namazlar\u0131 c\u00e2mide k\u0131l\u0131yor, nafile ibadetlere de ihtimam g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n
Haf\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirdikten sonra Ramazan ay\u0131nda Kayseri’ye gidip o b\u00f6lgenin muteber ulem\u00e2s\u0131ndan olan Tesbihcizade Ahmed Efendi’den sarf, nahiv ve Fars\u00e7a okudu. Kayseri’de bir sene kald\u0131ktan sonra memleketi Of\u2019a d\u00f6nerek zaman\u0131n en me\u015fhur k\u0131raat \u00e2limi Mehmed R\u00fc\u015fd\u00fc A\u015f\u0131kkutlu Hocaefendi’den Kur’\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem, talim ve tecvit dersleri ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bela\u011fat, ilm-i kelam, tefsir, hadis, f\u0131k\u0131h ve us\u00fbl-\u00fc f\u0131kh gibi s\u00e2ir ul\u00fbm-i \u015feriyyeyi ise akl\u00ee ve nakl\u00ee ilimlerde m\u00fctehass\u0131s ulem\u00e2dan ve S\u00fcleymaniye Medresesi dersi\u00e2mlar\u0131ndan olan eni\u015ftesi \u00c7alekli Hac\u0131 Dursun Fevzi Efendi’den ikmal ederek hen\u00fcz on alt\u0131 ya\u015f\u0131nda iken icazet ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kendisi okurken okutmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 talebelerini yedi sene kadar okuttuktan sonra askere gitmeden icazet verdi ki; o tarihlerde bu, ba\u015far\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor bir i\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
\u015eEYH\u0130 AL\u0130 HAYDAR EFEND\u0130’YLE TANI\u015eMASI<\/p>\n\n\n\n
Askerde bulundu\u011fu s\u0131rada ise hayat\u0131n\u0131n seyrini de\u011fi\u015ftirecek olan en b\u00fcy\u00fck \u00fcstad\u0131 ve \u015feyhi Ali Haydar Efendi’yle tan\u0131\u015ft\u0131. Ali Haydar Efendi Hazretleri Osmanl\u0131 sultanlar\u0131ndan son d\u00f6rt padi\u015fah\u0131n huzur hocalar\u0131ndan olup, Me\u015f\u00eehat-\u0131 \u0130sl\u00e2miyye’de Hey’et-i Te’l\u00eefiyye Reisi idi.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte Mahmud Efendi murad (All\u00e2h-u Te\u2019\u00e2l\u00e2 taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f) kullardan oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir \u00e2lim ve \u015feyh olan Ali Haydar Efendi Kendisine \u00f6zel olarak g\u00f6nderildi. \u015e\u00f6yle ki: Ali Haydar Efendi’nin k\u0131rk sene evvel vefat etmi\u015f olup Band\u0131rma’da medfun bulunan \u015feyhi Ali R\u0131za Bezzaz Hazretleri bir gece \u0130stanbul’daki tekkede bulunan Ali Haydar Efendi Hazretleri’ne m\u00e2nev\u00ee yolla zuhur etmi\u015f. O g\u00fcnlerde orada askerde bulunan Mahmud Efendi’yi takdim ederek: “Hemen Band\u0131rma’ya gel ve buradaki emaneti al” diye emir buyurmu\u015f. Bunun \u00fczerine Ali Haydar Efendi derhal Band\u0131rma’ya gidip Tekke C\u00e2mii’ne varm\u0131\u015f ve yan\u0131nda bulunan m\u00fcridlerine: “Burada bir asker var, onu bulun ve bana getirin” buyurmu\u015f. Bu emir \u00fczerine Band\u0131rma’da bir asker aramaya ba\u015flam\u0131\u015flar. Fakat bu askerin ad\u0131, soyad\u0131 ve adresi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015fleri hi\u00e7 de kolay olmam\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Bundan sonras\u0131n\u0131 Mahmud Efendi Hazretleri \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flar\u0131mdan beri \u00e2limlere ve \u015feyhlere kar\u015f\u0131 muhabbetim vard\u0131. Nerede bir \u00e2lim, bir All\u00e2h dostu oldu\u011funu \u00f6\u011frensem onu ziyaret ederdim. Band\u0131rma’da acemi birli\u011finde askerlik yap\u0131yorken orada da ziyaret edip, duas\u0131n\u0131 alabilece\u011fim \u00e2lim bir zat, bir \u015feyh efendi var m\u0131 diye merak ediyordum. Orada Halil Efendi isminde takva sahibi bir zat vard\u0131. Bir keresinde ona: ‘Buralarda \u015feyh yok mu?’ diye sordum. O da bana Ali R\u0131za Bezzaz Efendi Hazretleri’nin kabrini g\u00f6stererek: ‘Bu zat\u0131n hal\u00eefesi var, lakin O da \u0130stanbul’da’ dedi. Bunun \u00fczerine ben o zat\u0131n kabrini ziyaret ettim. O’nun hal\u00eefesini de ziyaret edip duas\u0131n\u0131 almay\u0131 arzu etti\u011fim i\u00e7in, ‘Bir f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulup \u0130stanbul’a nas\u0131l gidebilirim?’ diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131m, i\u015fte o anda kalbim o zata do\u011fru akt\u0131. Art\u0131k daima onu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr oldum. Bir g\u00fcn Band\u0131rma’da deniz kenar\u0131ndaki Haydar \u00c7avu\u015f C\u00e2mii’nde cuma namaz\u0131n\u0131 eda ettim. Namazdan sonra c\u00e2minin bir k\u00f6\u015fesinde beyaz sar\u0131kl\u0131, beyaz c\u00fcbbeli, gayet heybetli ve n\u00fbran\u00ee bir zat g\u00f6rd\u00fcm. Bana padi\u015fah gibi heybetli geldi. O zat\u0131n kim oldu\u011funu sordu\u011fumda bana: ‘\u0130\u015fte o zat Senin g\u00f6rmek istedi\u011fin Ali Haydar Efendi Hazretleri’dir’ dediler. \u00c7ok sevindim ve onunla g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedim. Fakat yak\u0131nlar\u0131 temkinli davran\u0131p bana: ‘Zaman \u00e7ok k\u00f6t\u00fc, bu zat takipte. Gece gelirsen g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn’ dediler. Gece gitti\u011fimde rahats\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in erken yatm\u0131\u015ft\u0131. Kendisiyle ancak ertesi g\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015fmek nasip oldu, huzuruna girdi\u011fimde beni g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez: ‘\u0130\u015fte kitaplar\u0131m\u0131 teslim edece\u011fim ki\u015fi budur’ dedi. B\u00f6ylece g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp tan\u0131\u015ft\u0131k, Beni Kendisine m\u00e2nen \u015eeyhi’nin teslim etti\u011fini bildirdi ve Kendisinden ayr\u0131lmamam\u0131 tenbih etti, bir daha da onu hi\u00e7 b\u0131rakmad\u0131m.”<\/p>\n\n\n\n
\u0130LME VERD\u0130\u011e\u0130 \u00d6NEM VE D\u00ceN\u00ce \u0130L\u0130MLER\u0130 NE\u015eR\u0130<\/p>\n\n\n\n
\u015eeyhi Ali Haydar Efendi’nin vefat\u0131yla Mahmud Efendi Hazretleri’nin hayat\u0131nda yeni bir merhale ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Bir taraftan imaml\u0131k yaparak cemaatle, bir taraftan talebe okutmakla, di\u011fer bir taraftan da Ali Haydar Efendi Hazretleri’nin vasiyeti ve\u00e7hile tarikat ehli ihvan\u0131 ir\u015f\u00e2d ile me\u015fgul oluyordu.<\/p>\n\n\n\n
\u0130maml\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 \u0130smaila\u011fa C\u00e2mii’ni hem tekke hem medrese hem de emr-i bi’l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani’l-m\u00fcnker merkezi olarak kullan\u0131yordu. Osmanl\u0131 medreselerinde takip edilen usul \u00fczere daha askere gitmeden \u00f6nce memleketinde talebe okutmu\u015f ve bir\u00e7ok kimselere icazet vermi\u015f olan Mahmud Efendi Hazretleri’nden \u0130stanbul’da da bir\u00e7ok imam, v\u00e2iz ve m\u00fcft\u00fc ders ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kendisi daima insanlar\u0131 ilme, amele ve ihlasl\u0131 olmaya te\u015fvik ederdi. O zamanlarda ilim okumak ve okutmak hele ki s\u00fcnnet-i seniyyeden taviz vermeden bu i\u015fi yapmak hi\u00e7 de kolay de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n
K\u00f6ylerde cenazeleri kald\u0131racak, ramazanlarda teravih k\u0131ld\u0131racak ve mukabele okuyacak ki\u015fileri bulmak bile zor hale gelmi\u015fti. Avam halk Kur’\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem’i okuyamaz, namaz k\u0131lmay\u0131 bilemez, d\u00een\u00ee vec\u00eebelerden b\u00eehaber ve dah\u00ee \u00eeman \u015fartlar\u0131n\u0131 sayamaz ve kelime-i \u015feh\u00e2deti bile telaffuz edemez hale gelmi\u015fti. On sekiz sene ez\u00e2n-\u0131 Muhammed\u00ee T\u00fcrk\u00e7e okutulmu\u015f, Arap\u00e7a okuyanlar takibe u\u011fray\u0131p cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Din adamlar\u0131 ve m\u00fctedeyyin insanlar bas\u0131n-yay\u0131n organlar\u0131 kullan\u0131larak k\u00f6t\u00fclenmi\u015f, iftiralar at\u0131larak halk\u0131n nazar\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve bu i\u015fte olduk\u00e7a mesafe de kat edilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Sakall\u0131lar, sar\u0131kl\u0131lar papaz diye yaftalanm\u0131\u015f, \u00e7ar\u015fafl\u0131lar \u00f6c\u00fc g\u00f6sterilmi\u015fti. Bu maksatla nice filimler, tiyatrolar ve piyesler d\u00fczenlenmi\u015fti. Bu i\u015f meydanlarda \u00e7ar\u015faf \u00e7\u0131karma merasimleri icra etmeye kadar varm\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsanlar k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne Avrupa’y\u0131 taklit etmeye te\u015fvik edilmi\u015f ve bu hususta b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcler ayakalt\u0131na al\u0131narak her t\u00fcrl\u00fc yanl\u0131\u015f a\u00e7\u0131ktan i\u015flenir hale gelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
D\u00een\u00ee ilimleri i\u00e7eren kitaplar bir yana Kur’\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem okumak bile yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u015fartlar alt\u0131nda d\u00eenini \u00f6\u011frenmek isteyenler da\u011flarda, ma\u011faralarda, ah\u0131rlarda ve mezarl\u0131klarda k\u00f6\u015fe bucak ka\u00e7arak, d\u0131\u015far\u0131lara n\u00f6bet\u00e7iler b\u0131rakarak ders okumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kur’\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem’i Arap\u00e7as\u0131ndan okuyabilmenin bile ula\u015f\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor bir i\u015f oldu\u011fu bu a\u011f\u0131r \u015fartlar i\u00e7erisinde Mahmud Efendi Hazretleri’nin k\u0131rk-elli senelik k\u0131sa bir zaman zarf\u0131nda erkekli kad\u0131nl\u0131 binlerce hoca, on binlerce talebe yeti\u015ftirmesinin ve y\u00fczbinlerle ifade edilen sakall\u0131 erkeklerin ve \u00e7ar\u015fafl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n yeti\u015fmesine sebep olmas\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc takdirin fevk\u0131nda bir hizmet oldu\u011fu a\u015fik\u00e2rd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
On be\u015f-on alt\u0131 ya\u015flar\u0131ndaki gen\u00e7lerin sakallar\u0131na jilet vurmamas\u0131, sar\u0131k, \u015falvar, c\u00fcbbe giymeleri, haf\u0131zl\u0131k yapmalar\u0131 ve Kur’\u00e2n ilimlerini tahsil etmeleri, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n \u00e7ar\u015faf giymeleri ve k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda Kur’\u00e2n’\u0131n manas\u0131n\u0131 anlayacak seviyeye ula\u015fmalar\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz b\u00fcy\u00fck bir gayretin ve m\u00e2nev\u00ee bir tesirin eseridir.<\/p>\n\n\n\n
Mahmud Efendi Hazretleri neredeyse b\u00fct\u00fcn illeri, kasabalar\u0131 ve binlerce k\u00f6y\u00fc gezerek emr-i bi’l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani’l-m\u00fcnker yaparken daima insanlar\u0131 ilim \u00f6\u011frenmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Kendisine “Bir emriniz, bir arzunuz var m\u0131?” diye soranlara “Her mahalleye bir k\u0131z bir erkek medresesi yap\u0131n” diye cevap verirdi. Kendisinin ilme te\u015fvik bab\u0131ndaki baz\u0131 s\u00f6zleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n\n\n\n
“Ey talebeler! Sizler, kurumu\u015f topraklar\u0131n ya\u011fmur y\u00fckl\u00fc bulutlar\u0131, direksiz kubbenin direklerisiniz.”<\/p>\n\n\n\n
“\u00d6mr\u00fcmden \u00fc\u00e7 nefesim kalsa size okuyun, okuyun, okuyun derim.”<\/p>\n\n\n\n
“Sizin yerinizde olsam bu sabah kahvalt\u0131 yapmadan ilme ba\u015flard\u0131m.”<\/p>\n\n\n\n
\u0130L\u0130M NE\u015eR\u0130NDE T\u00c2K\u0130P ETT\u0130\u011e\u0130 US\u00dbL<\/p>\n\n\n\n
Mahmud Efendi Hazretleri’nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zamana ve T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131ndaki insanlar\u0131n ahv\u00e2line g\u00f6re ilmi art\u0131rmada kulland\u0131\u011f\u0131 tedr\u00eec\u00ee \u00fcslub hayret vericidir. Hatta b\u00e2z\u0131 ilim ehli kimseler bu husustaki inceli\u011fe muttal\u00ee olamad\u0131klar\u0131ndan kendisini tenkit bile etmi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlara “Emsile, Bina, Av\u00e2mil okuyun yeter” diyerek ilme te\u015fvik ediyordu. Kur’\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem okumay\u0131 dahi bilmeyen, ge\u00e7im derdine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir millete “On be\u015f-yirmi sene ilim okumal\u0131s\u0131n\u0131z” demi\u015f olsayd\u0131 acaba bu ilmi kim kabul ederdi. Bir zaman sonra ilm\u00ee seviyeyi y\u00fckseltip zikrolunan kitaplara \u0130zhar ve \u0130zz\u00ee gibi di\u011fer kitaplar\u0131 eklemi\u015f ve “\u0130zhar okuyan hocad\u0131r” buyurarak insanlar\u0131 daha da heveslendirmi\u015fti. Daha sonra bu kitaplara K\u00e2fiye, Molla C\u00e2m\u00ee, N\u00fbru’l-\u00eezah, M\u00fclteka, Telhis, \u015eerhu’l-Emal\u00ee, \u015eerhu’l-akaid gibi daha y\u00fcksek kitaplar\u0131 ekledi. \u0130lmin temelini bu \u015fekilde atarak bir\u00e7ok talebeler yeti\u015ftiren Mahmud Efendi Hazretleri bunlarla da yetinmeyip “M\u00fclteka ezberlenmeli”, “Hid\u00e2ye okunmal\u0131”, “M\u00fclteka’n\u0131n \u015ferhi Mecmeu’l-Enhur’u anlayarak okuyup bitirmeyene hoca demem” gibi s\u00f6zlerle ilm\u00ee seviyeyi daha da y\u00fckseltti. Art\u0131k “Uzun uzun tefsirler, uzun uzun hadis kitaplar\u0131, f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131 okuyun” diyor ve hoca olduktan sonra yedi sene f\u0131k\u0131h ihtisas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyerek i\u00e7indeki niyetini dile getiriyordu.<\/p>\n\n\n\n
Bu arada kad\u0131nlar\u0131n cahil kalmalar\u0131na g\u00f6nl\u00fc raz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu konuda da yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131yordu. Kad\u0131nlara \u0130slamiyet’i en kolay yine kad\u0131nlar anlatabilece\u011fi i\u00e7in onlardan da hocalar yeti\u015ftirmek gerekiyordu. Erkeklerin, kendilerine mahrem olmayan kad\u0131nlar\u0131 hele ki b\u00f6ylesine bozuk bir zamanda okutmaya kalkmalar\u0131 bir\u00e7ok mahzuru beraberinde getirece\u011finden bu i\u015fe \u015f\u00f6yle bir \u00e7are buldu; Kendisi \u00f6nce erkekleri okuttu, sonra erkek hocalara han\u0131mlar\u0131n\u0131 ve k\u0131zlar\u0131n\u0131 okutmalar\u0131n\u0131 emretti. Kocalar\u0131ndan veya babalar\u0131ndan okuyan han\u0131mlar da di\u011fer han\u0131mlar\u0131 okuttular. K\u0131sa zamanda k\u0131z medreseleri \u00e7o\u011fald\u0131 ve yay\u0131ld\u0131. \u00d6yle ki okuyan kad\u0131nlar\u0131n say\u0131s\u0131 erkekleri ge\u00e7ti. Nice han\u0131mlar h\u00e2f\u0131zl\u0131k yapt\u0131 ve niceleri hoca olup s\u00e2ir kad\u0131nlar\u0131n hidayetlerine ves\u00eele oldular.<\/p>\n\n\n\n
Mahmud Efendi Hazretleri ilme te\u015fvik bab\u0131nda vaazlar\u0131nda defalarca \u015fu s\u00f6zleri tekrarlam\u0131\u015ft\u0131r: “Bo\u011faz k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc alel\u00e2de marangozlar, demirciler yapabilir mi? B\u00fcy\u00fck m\u00fchendisler, b\u00fcy\u00fck mimarlar laz\u0131m. \u0130\u015fte bu din k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc de k\u00fc\u00e7\u00fck hocalar yapamaz, b\u00fcy\u00fck \u00e2limler laz\u0131m.”<\/p>\n\n\n\n
ULEM\u00c2YA HURMET\u0130<\/p>\n\n\n\n
Ulem\u00e2ya, talebelere \u00e7ok h\u00fcrmet eder, hallerine ihtimam g\u00f6sterir ve onlar\u0131n m\u00fc\u015fkilleriyle bizzat ilgilenirdi. \u0130lmiyle \u00e2mil olmayan \u00e2limlere olsun, m\u00fccerred h\u00e2f\u0131zlara olsun son derece t\u00e2zim eder, huzuruna girdiklerinde aya\u011fa kalkar, u\u011furlarken kap\u0131ya kadar ref\u00e2kat eder, hatta arabada dahi \u00f6n koltukta oturan h\u00e2f\u0131z ise ayaklar\u0131n\u0131 ona do\u011fru uzatmaz, derli toplu otururdu. Okuyanlara ve okutanlara madd\u00ee ve m\u00e2nev\u00ee yard\u0131m etmekte elinden gelen her t\u00fcrl\u00fc imk\u00e2n\u0131 kullan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u0130L\u0130M VE TAR\u00ceKATI B\u0130RLE\u015eT\u0130RMES\u0130<\/p>\n\n\n\n
Mahmud Efendi Hazretleri, \u015feyhi Ali Haydar Efendi Hazretleri gibi ilim ve tasavvufu cem eden z\u00fclcen\u00e2hayn bir zat idi. Mahmud Efendi tar\u00eekat \u00fczerinde titizlikle durmakla birlikte \u015fer-i \u015fer\u00eeften zerre kadar taviz verilmesine de asla m\u00fcsaade etmemi\u015ftir. O her zaman r\u00fcyalara, zuhuratlara, ke\u015fiflere, kerametlere ve s\u00e2ir h\u00e2rikul\u00e2de hallere fazla itibar edilmemesi gerekti\u011fini, as\u0131l maksad\u0131n \u015fer\u00eeat caddesinde istikamet etmek oldu\u011funu dile getirmi\u015ftir. \u015eu s\u00f6zleri bu mevz\u00fbda ne kadar hassas davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir: “M\u00fcr\u015fid olarak bilinen bir \u015fah\u0131sta \u015fer\u00eeat\u0131 tatbik var ise, o \u015fah\u0131sta tar\u00eekat da vard\u0131r. \u015eer\u00eeat yok ise tar\u00eekat da yoktur, o \u015fah\u0131s m\u00fcr\u015fid olamaz.”<\/p>\n\n\n\n
\u015eER\u00ceAT VE S\u00dcNNETE \u0130TT\u0130B\u00c2SI<\/p>\n\n\n\n
Mahmud Efendi Hazretleri insanlar\u0131 sadece s\u00f6z\u00fcyle de\u011fil, h\u00e2liyle de ilme ve ibadete te\u015fvik etmi\u015f, ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir ibadeti b\u0131rakmam\u0131\u015f ve istikametiyle g\u00f6renleri gayrete getirmi\u015ftir. Farz namazlar\u0131n evvel ve \u00e2hirindeki s\u00fcnnet namazlar\u0131n h\u00e2ricinde tehecc\u00fcd, i\u015frak, ku\u015fluk, evv\u00e2b\u00een, tahiyyet\u00fc’l-mescid ve abdest \u015f\u00fck\u00fcr namaz\u0131 gibi nev\u00e2fili hi\u00e7 terk etmemi\u015f hatta bir defas\u0131nda “Ku\u015fluk namaz\u0131n\u0131 terk edece\u011fine Mahmud \u00f6ls\u00fcn daha iyi” buyurmu\u015ftur. Pazartesi-per\u015fembe orucunu, ramazan\u0131n son on g\u00fcn\u00fc \u00eetik\u00e2f\u0131 terk etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Had\u00ees-i \u015feriflerde zikrolunan n\u00e2file namaz, oru\u00e7 ve zikir gibi ibadetlere devam etmi\u015f, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da te\u015fvik etmi\u015ftir. Efendi Hazretleri’nin unutulmu\u015f s\u00fcnnetleri diriltmesi, s\u00fcnnetlerden m\u00e2ad\u00e2 edeplere bile farz gibi riayet etmesi M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan sevilip takdir edilmesine vesile olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye’de “Takva” denilince, “S\u00fcnnet-i seniyyeye ittib\u00e2” denilince akla gelen ilk isim olmas\u0131 bu dikkatinin net\u00eecesidir.<\/p>\n\n\n\n
Z\u0130K\u0130R VE TEBL\u0130\u011eE VERD\u0130\u011e\u0130 \u00d6NEM<\/p>\n\n\n\n
Mahmud Efendi Hazretleri \u015fer-i \u015fer\u00eefi b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in sadece ilimle me\u015fgul olup ibadette, zikrull\u00e2h\u0131n medresesi mes\u00e2besinde olan tar\u00eekat vaz\u00eefelerinde, d\u00eeni tebli\u011f etmekte ve emr-i bi’l-m\u00e2?ruf nehy-i ani’l-m\u00fcnker yapmakta gev\u015feklik g\u00f6sterilmesini asla tasvip etmezdi. Bu mevz\u00fb ile al\u00e2kal\u0131 sarf etti\u011fi \u015fu s\u00f6zleri zikretmek O’nun yolunun bir nebze olsun anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Emr-i bi’l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani’l-m\u00fcnker yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini beyan ederken \u015f\u00f6yle derdi: “\u0130stanbul’un b\u00fct\u00fcn evleri medrese olsa emr-i bi’l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani’l-m\u00fcnker olmasa bir de\u011fer ifade etmez.” “Allah a\u015fk\u0131na ac\u0131y\u0131n bu insanlara. Sel gibi cehenneme ak\u0131yorlar.”<\/p>\n\n\n\n
\u00dcstad\u0131 Ali Haydar Efendi’den \u015fu s\u00f6z\u00fc \u00e7ok\u00e7a naklederdi: “D\u00een-i M\u00fcb\u00een-i \u0130slam’\u0131n devam ve bekas\u0131 emr-i bi’l-maruf ve nehy-i ani’l-m\u00fcnkerin devam ve bekas\u0131na, D\u00een-i M\u00fcb\u00een-i \u0130slam’\u0131n ink\u0131r\u00e2z\u0131 (y\u0131k\u0131lmas\u0131) ise emr-i bi’l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani’l-m\u00fcnkerin terkine ba\u011fl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n
\u00c2L\u0130MLER\u0130N KEND\u0130S\u0130 HAKKINDAK\u0130 S\u00d6ZLER\u0130<\/p>\n\n\n\n
Ali Haydar Efendi’den ve Z\u00e2hid el-Kevser\u00ee’den m\u00fccaz olan b\u00fcy\u00fck \u00e2lim Emin Sara\u00e7 Hocaefendi, Mahmud Efendi Hazretleri’ni s\u0131k\u00e7a ziyaret eder ve \u00e7e\u015fitli vesilelerle: “Ali Haydar Efendi Hazretleri’nin mur\u00e2d\u0131n\u0131 Mahmud Efendi hayata ge\u00e7irmi\u015ftir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ali Haydar Efendi’nin tek arzusu ilmin yay\u0131lmas\u0131 ve (sakal, c\u00fcbbe-\u015falvar ve \u00e7ar\u015faf gibi) islam \u015fi\u00e2r\u0131n\u0131n canlanmas\u0131yd\u0131” derdi.<\/p>\n\n\n\n
Mahmud Efendi Hazretleri’nin z\u00e2hir\u00ee ilimdeki \u00fcstad\u0131 Hac\u0131 Dursun Fevzi Efendi: ” Mahmud Efendi Hazretleri’nin arkas\u0131nda namaz k\u0131lan, \u0130mam-\u0131 \u00c2zam Efendimizin ard\u0131nda k\u0131lm\u0131\u015f gibidir” derdi. Kendisi evvelki me\u015fay\u0131htan icazetli bir \u015feyh oldu\u011fu halde ilk \u00f6nce Ali Haydar Efendi Hazretleri’ne intisab edip O’nun halifesi olmu\u015f, daha sonra Mahmud Efendi Hazretleri’ne intisab ederek O’nun y\u00fcce makam\u0131n\u0131 itiraf etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130m\u00e2m-\u0131 Rabb\u00e2n\u00ee Hazretleri’nin yedinci torunu ve Med\u00eene-i M\u00fcnevvere’deki Mazhar\u00ee Rib\u00e2t\u0131’n\u0131n son \u015feyhi olan Muhammed Mazhar el-F\u00e2r\u00fbk\u00ee Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretleri’ni \u0130stanbul’da ziyaret etmi\u015f ve: “Ben \u00e2lemleri gezdim, bu as\u0131rda Mahmud Efendi gibi \u015fer\u00eeat ve tar\u00eekat\u0131 birlikte ya\u015fayan bir zat g\u00f6rmedim” demi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130slam \u00e2leminin en b\u00fcy\u00fck \u00e2limlerinden ve Ehl-i S\u00fcnnet’in en b\u00fcy\u00fck m\u00fcd\u00e2f\u00eelerinden olan B\u00fcy\u00fck Kutub All\u00e2me Seyyid Muhammed Alev\u00ee el-M\u00e2lik\u00ee (Rahimehull\u00e2h) Mahmud Efendi Hazretleri’ni \u0130stanbul’daki derg\u00e2h\u0131nda birka\u00e7 defa ziyaret etmi\u015f, vefat\u0131ndan \u00f6nce on g\u00fcn kadar Kendisinin misafiri olmu\u015f ve: “D\u00fcnyada bir\u00e7ok cemaatler g\u00f6rd\u00fcm. Kimisi ilme \u00f6nem verip tasavvufu z\u00e2yi etmi\u015f, kimi de tasavvufa ihtimam g\u00f6sterip ilmi z\u00e2yi etmi\u015flerdir, ama Mahmud Efendi ve cemaati ilimle ameli, \u015fer\u00eeatla tar\u00eekat\u0131 birlikte ya\u015fay\u0131p-ya\u015fatan m\u00fcstesna cemaatlerdendir.<\/p>\n\n\n\n
Yine 2009 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda Mahmud Efendi’yi ziyarete gelen B\u00fcy\u00fck Muhaddis All\u00e2me Muhammed Avv\u00e2me, bir sohbet esnas\u0131nda etraf\u0131nda toplanan on bin kadar talebeyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde Hazreti Ali Efendimiz’in (r.a) K\u00fbfe’ye geli\u015finde \u0130bni Mes\u00fbd (r.a)’\u0131n talebelerinin O’nu kar\u015f\u0131lamaya \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 zikrederek Hazreti Ali (r.a)\u0131n \u0130bni Mes\u00fbd (Rad\u0131yall\u00e2hu Anh) hakk\u0131ndaki; “All\u00e2h \u0130bni Mes\u00fbd’a rahmet etsin. Ger\u00e7ekten bu beldeleri ilim doldurmu\u015f” s\u00f6z\u00fcn\u00fc nakledip akabinde; “All\u00e2h Mahmud Efendi’ye merhamet etsin. Ger\u00e7ekten bu beldeleri ilimle doldurmu\u015f” demi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Mahmud Efendi Hazretleri’nin ilim, amel ve ihlastaki y\u00fcksek mertebesine daha bir\u00e7ok \u00e2lim de\u011finmi\u015ftir ki, b\u00fcy\u00fck muhaddis merhum Abdulfett\u00e2h Eb\u00fb \u011eudde kendisini mescidinde ziyaret edip h\u00fcrmetlerini arz etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Med\u00eene-i M\u00fcnevvere’nin kutuplar\u0131ndan olup d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn velilerin meclisinde topland\u0131\u011f\u0131 Muhammed Zekeriya el-Buh\u00e2r\u00ee Hazretleri r\u00fcyas\u0131nda Ras\u00fbl\u00fcll\u00e2h (Sallall\u00e2h\u00fc Aleyhi ve Sellem)’i g\u00f6rm\u00fc\u015f, K\u00e2inat\u0131n Efendisi’nin hemen ard\u0131nda da Mahmud Efendi Hazretleri’ni, aya\u011f\u0131n\u0131 Ras\u00fbl\u00fcll\u00e2h (Sallall\u00e2h\u00fc Aleyhi ve Sellem)’in m\u00fcbarek aya\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yere koyarken g\u00f6rm\u00fc\u015f, bunun \u00fczerine Mahmud Efendi Hazretleri’ne: “Ben Buhara’da Seyr-u Sul\u00fbk\u00fcm\u00fc tamamlayamad\u0131m, siz bana tamamlatt\u0131r\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? diye ricada bulunmu\u015f. Efendi Hazretleri de: “Siz manen tamamlam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z” diyerek tevazu g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcm\u00fc\u015fh\u00e2nev\u00ee kolunun \u00f6nde gelen me\u015f\u00e2y\u0131h\u0131ndan Mehmed Z\u00e2hid Kotku Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretleri’ni s\u00fcrekli ziyarete gelmi\u015f ve cenazesinin y\u0131kanmas\u0131n\u0131 ve namaz\u0131n\u0131n k\u0131ld\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 kendisine vasiyet etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Alvarl\u0131 Muhammed Lutf\u00ee Efe Hazretleri’nin halifesi olan, Ras\u00fbl\u00fcll\u00e2h (Sallall\u00e2h\u00fc Aleyhi ve Sellem)’in kabr-i \u015ferifinin kap\u0131s\u0131 herkesin \u00f6n\u00fcnde kendisine a\u00e7\u0131lan ve vefat\u0131ndan alt\u0131 ay sonra kabrinden \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kefeninde hi\u00e7bir leke bulunmaks\u0131z\u0131n etrafa misk kokular\u0131 sa\u00e7an Hac\u0131 Salih Efendi Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretleri’nin m\u00fcridi gibi Pazar sohbetlerine kat\u0131l\u0131r ve O’nun hakk\u0131nda: “Kutb-u Medar bu Zatt\u0131r, g\u00f6rm\u00fcyor musunuz, d\u00fcnya etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcyor” buyurmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Son d\u00f6nemde Kur’an’a \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hizmeti ge\u00e7mi\u015f olan G\u00f6nenli Mehmed Efendi Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretleri’ni s\u0131k s\u0131k ziyaret ederdi. O\u011flu vef\u00e2t etti\u011finde Efendi Hazretleri ile birlikte kendisine t\u00e2ziye ziyaretine gidildi\u011finde Efendi Hazretlerine hitaben: “Senin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 biz beceremedik, ortal\u0131\u011f\u0131 sakall\u0131larla ve \u00e7ar\u015fafl\u0131larla doldurdun. Bir kere r\u00fcyamda sem\u00e2n\u0131n bir kat\u0131nda evliy\u00e2ullah\u0131n toplant\u0131s\u0131na kat\u0131ld\u0131m, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m b\u00fct\u00fcn me\u015f\u00e2y\u0131h oradayd\u0131, seni g\u00f6remeyince sa\u011fa sola bak\u0131nd\u0131m. O zaman h\u00e2tiften: “Mahmud’u a\u015fa\u011f\u0131larda arama. Yukar\u0131 bak! Yukar\u0131!” diye nida edildi” demi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Hocas\u0131 A\u015f\u0131kkutlu onun hakk\u0131nda \u00e7ok \u015feyh g\u00f6rd\u00fcm, her birinde bir eksiklik var ama Mahmud’a bak\u0131yorum da heryeri tamam, bana deseler peygamber nas\u0131ld\u0131 onu g\u00f6sterirdim”.<\/p>\n\n\n\n
Talebelerinden Bayram efendinin nakline g\u00f6re “O gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda (21 ya\u015f\u0131nda) nafile namazlara, oru\u00e7lara, tehecc\u00fcd’e \u00e7ok d\u00fc\u015fk\u00fcnd\u00fc. Kendisi bekarken odas\u0131nda beraber kal\u0131rd\u0131k. Hi\u00e7 Tehecc\u00fct ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmem. O zamanlarda Ondan daha fazla ilim sahipleri oldu\u011fu halde onun kadar \u015feriat\u0131 ve s\u00fcnneti ya\u015fayan\u0131 ne g\u00f6r\u00fcr ne bilirdik\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Seyda Cezer\u00ee’nin halifesi b\u00fcy\u00fck \u00e2lim Mehmet Emin Er, Suud ulemas\u0131ndan Seyyid \u0130brahim Ahs\u00e2\u00ee, Mekke ulemas\u0131ndan Ahmed Nurseyf, Med\u00eene-i M\u00fcnevvere’de bulunan Arif Hikmet K\u00fct\u00fcphanesi m\u00fcd\u00fcr\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00e2lim Ali Ulvi Kurucu, Erzurum m\u00fcft\u00fcs\u00fc Halis Efendi gibi \u00dcstad\u0131m\u0131z Hazretlerini ziyaret eden, kendisine h\u00fcrmet eden, intisab eden daha bir\u00e7ok zev\u00e2t-\u0131 kir\u00e2m vard\u0131r ki bunlar\u0131 tek tek saymaya imk\u00e2nlar m\u00fcsait de\u011fildir. Allah-u Te\u00e2l\u00e2 Bu Y\u00fcce zat\u0131n d\u00fcnyada bereketini, \u00e2hirette \u015fef\u00e2atlerini c\u00fcmlemize nasip eylesin. \u00c2m\u00een!<\/p>\n\n\n\n
\u0130lkem olarak ilm\u00ee icazet silsilemiz, Ali Ulvi uzunlar hocam\u0131z ve onun hocas\u0131 Bayramali Karamustafao\u011flu hocaefendi ile Mahmud Efendi hazretlerimize dayanmaktad\u0131r. Kimini ilm\u00ee olarak kimini manevi olarak yeti\u015ftirdi\u011fi en me\u015fhur talebeleri ve dava arkada\u015flar\u0131;<\/p>\n\n\n\n
1-Abdullah ba\u015fak (\u0130smaila\u011fa K.K M\u00fcderris)<\/p>\n\n\n\n
2-Abdullah Hatipo\u011flu (Kurra-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
3-Abdullah Hi\u00e7d\u00f6nmez (Heyet-i F\u0131k\u0131h \u00e2zas\u0131)<\/p>\n\n\n\n
4-Abdullah Selman (Ye\u015filcami M\u00fcderrisi-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
5-Abdullah Ustaosmano\u011flu (Mahmud Efendi Hz. mahdumu)<\/p>\n\n\n\n
6-Abdullah Ustaosmano\u011flu (Ye\u015filcami Vak\u0131f Ba\u015fkan\u0131-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
7-Abdullah Vanl\u0131o\u011flu (Vaiz-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
8-Abd\u00fclmetin Balkanl\u0131o\u011flu (vefat etti-Metin hoca)<\/p>\n\n\n\n
9-Ahmet Alim (Ye\u015filcami M\u00fcderrisi)<\/p>\n\n\n\n
10-Ahmet \u0130slamo\u011flu (\u0130neg\u00f6l vekili)<\/p>\n\n\n\n
11-Ahmet Mahmut \u00fcnl\u00fc (C\u00fcbbeli Hoca)<\/p>\n\n\n\n
12-Ahmet Ustaosmano\u011flu (\u0130smaila\u011fa K.K m\u00fcderrisi-Mahmud Efendi Hz. mahdumu)<\/p>\n\n\n\n
13-Ahmet Ustaosmano\u011flu (Kesmekaya Cami imam\u0131-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
14-Ahmet Vanl\u0131o\u011flu (\u0130smaila\u011fa K.K Banisi)<\/p>\n\n\n\n
15-Alaaddin Y\u00fccel (\u00c7\u0131naralt\u0131 Medreseleri-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
16-Ali ba\u015fak (Emekli \u0130mam)<\/p>\n\n\n\n
17-Ali Bayraktar (\u0130smaila\u011fa K.K M\u00fcderrisi)<\/p>\n\n\n\n
18-Ali \u0130hsan Mehmetalio\u011flu (\u0130hsan efendi-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
19-Ali kara (Zeytinburnu vekili-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
20-Ali Polat (\u00dcmraniye vekili)<\/p>\n\n\n\n
21-Ali Ulvi Uzunlar (\u0130lkse\u00e7 Vakf\u0131 Ba\u015fkan\u0131)<\/p>\n\n\n\n
22-Bayram Ali \u00d6zt\u00fcrk (\u015eehit\/K\u00fc\u00e7\u00fck bayram hoca-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
23-Bayramali Karamustafao\u011flu (B\u00fcy\u00fck Bayram Hoca)<\/p>\n\n\n\n
24-Cemal Terzio\u011flu (K\u00fc\u00e7\u00fckk\u00f6y K.K Banisi)<\/p>\n\n\n\n
25-Cemal Vanl\u0131o\u011flu (Vaiz)<\/p>\n\n\n\n
26-Cevat Karada\u011f (Sakarya Vekili)<\/p>\n\n\n\n
27-Emin Ali Y\u00fcksel (Heyet-i F\u0131k\u0131h \u00e2zas\u0131)<\/p>\n\n\n\n
28-Ey\u00fcp \u00c7akmakta\u015f (Vaiz)<\/p>\n\n\n\n
29-Fatih kalender (Heyet-i F\u0131k\u0131h \u00e2zas\u0131)<\/p>\n\n\n\n
30-Fikret Ba\u015far\u0131r (\u00c7\u0131naralt\u0131 Medreseleri)<\/p>\n\n\n\n
31-Fikri Do\u011fan (\u0130smaila\u011fa Emekli \u0130mam)<\/p>\n\n\n\n
32-Hasan K\u0131l\u0131\u00e7 (Hasan efendi)<\/p>\n\n\n\n
33-Hasbi Abd\u00fclkerim (\u0130smaila\u011fa m\u00fcezzini-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
34-H\u0131z\u0131r Ali murado\u011flu (\u015eehit H\u0131z\u0131r hoca-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
35-H\u00fcsamettin Vanl\u0131o\u011flu (Heyet-i F\u0131k\u0131h ba\u015fkan\u0131)<\/p>\n\n\n\n
36-H\u00fcseyin Avni Kans\u0131zo\u011flu (\u0130zmir Vekili)<\/p>\n\n\n\n
37-H\u00fcseyin Harputo\u011flu (Kurra\/Akyaz\u0131 Vekili-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
38-H\u00fcseyin Yelek (Beyo\u011flu Vekili-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
39-\u0130brahim Serdar (\u00c7\u0131naralt\u0131 Medreseleri)<\/p>\n\n\n\n
40-\u0130brahim uslu (Denizlili \u0130brahim efendi)<\/p>\n\n\n\n
41-\u0130hsan Bulgur (F\u0131k\u0131h Alimi)<\/p>\n\n\n\n
42-\u0130hsan \u015eenocak (\u0130fam)<\/p>\n\n\n\n
43-\u0130lyas bilici (Bursa Vekili-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
44-\u0130lyas Vanl\u0131o\u011flu (Vaiz-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
45-\u0130shak Akyaz\u0131c\u0131 (Trabzon Vekili)<\/p>\n\n\n\n
46-\u0130smail Ustaosmano\u011flu (Efendi Hz. Karde\u015fi-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
47-\u0130zzet \u015eener (M\u00fcft\u00fc)<\/p>\n\n\n\n
48-Kadir Temir (kumrulu)<\/p>\n\n\n\n
49-Kamil \u015eenocak (Samsun Vekili)<\/p>\n\n\n\n
50-Kemal Huto\u011flu (Kemal efendi)<\/p>\n\n\n\n
51-Mahmut Eren (Erenler Vakf\u0131 Ba\u015fkan\u0131)<\/p>\n\n\n\n
52-Mahmut Sar\u0131ca\u011folu (Kurra-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
53-Mahmut \u015eevket Ustaosmano\u011flu (\u0130smaila\u011fa K.K m\u00fcderrisi)<\/p>\n\n\n\n
54-Masum Vanl\u0131o\u011flu (Vaiz-\u0130smaila\u011fa K.K)<\/p>\n\n\n\n
55-Mecit Ta\u015ftan (\u0130mam-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
56-Mehmet \u0130slamo\u011flu (\u00c7\u0131naralt\u0131 Medreseleri)<\/p>\n\n\n\n
57-Mehmet \u00d6mero\u011flu (U\u015fak Vekili-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
58-Mehmet Talu (F\u0131k\u0131h Alimi)<\/p>\n\n\n\n
59-Muhammed Ustaosmano\u011flu (Yesilcami-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
60-Muhammed yelkenci (\u0130smaila\u011fa \u0130lm\u00ee heyeti)<\/p>\n\n\n\n
61-Muhammet Omay (\u0130smaila\u011fa K.K M\u00fcderris)<\/p>\n\n\n\n
62-Mustafa Bilici (Mustafa efendi)<\/p>\n\n\n\n
63-Mustafa Din\u00e7 (Vaiz)<\/p>\n\n\n\n
64-Mustafa Ekin (M\u00fcderris)<\/p>\n\n\n\n
65-Mustafa K\u0131l\u0131\u00e7 (Kurra-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
66-Mustafa Y\u0131ld\u0131z (Zavendikli Mustafa efendi-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
67-M\u00fcnir m\u00fc\u015ftako\u011flu (Ankara Vekili)<\/p>\n\n\n\n
68-Nedim Payalan (\u0130smaila\u011fa Heyeti \u00e2zas\u0131)<\/p>\n\n\n\n
69-Nuri Erkan (\u0130mam\u0131 Azam-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
70-\u00d6mer Mahmudo\u011flu (\u00c7\u0131naralt\u0131 Medreseleri)<\/p>\n\n\n\n
71-\u00d6mer Vanl\u0131o\u011flu (Tebli\u011f Cemaati)<\/p>\n\n\n\n
72-Ramazan \u0130lhan (Kadim Emr-i Bi\u2019l-Maruf Reisi)<\/p>\n\n\n\n
73-Rasul B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131 (Rize Vekili)<\/p>\n\n\n\n
74-Recep Eryi\u011fit (\u00c7\u0131naralt\u0131 Medreseleri)<\/p>\n\n\n\n
75-Salih top\u00e7u (\u0130smaila\u011fa Camii \u0130mam\u0131)<\/p>\n\n\n\n
76-Salih Zeki ba\u015fak (Emekli imam)<\/p>\n\n\n\n
77-Selahattin Atamt\u00fcrk (K\u00fctahya Vekili)<\/p>\n\n\n\n
78-Selim K\u00f6ro\u011flu (M\u00fcderris)<\/p>\n\n\n\n
79-Selman Gen\u00e7t\u00fcrk (\u0130mam)<\/p>\n\n\n\n
80-Seyfullah Vanl\u0131o\u011flu (Tebli\u011f Cemaati)<\/p>\n\n\n\n
81-S\u00fcleyman Aky\u0131ld\u0131z (Ye\u015filcami M\u00fcderrisi)<\/p>\n\n\n\n
82-S\u00fcleyman G\u00fcvelio\u011flu (Hac\u0131 Dursun Efendinin mahdumu-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
83-S\u00fcleyman Karaahmeto\u011flu (Vaiz\/M\u00fcderris-Merhum)<\/p>\n\n\n\n
84-\u015eaban Sado\u011flu (M\u00fcderris)<\/p>\n\n\n\n
85-\u015eakir Dalo\u011flu (Kadim Emr-i bi\u2019l-maruf Reisi)<\/p>\n\n\n\n
86-Tayyip Demirci (Terc\u00fcman Yunus K.K- Merhum)<\/p>\n\n\n\n
87-Ubeydullah durdu (vefat etti-Bursa Vekili)<\/p>\n\n\n\n
88-Veli t\u0131mar (\u0130stihareci Veli efendi)<\/p>\n\n\n\n
89-Yusuf \u015eensoy (\u00c7\u0131naralt\u0131)<\/p>\n\n\n\n
90-Yusuf Ziya G\u00fcm\u00fc\u015fel (\u00c7engelk\u00f6yl\u00fc Yusuf Hoca)<\/p>\n